Zij aan Zij Broekhuizen (LB)

Lezing over de geschiedenis van Broekhuizen

Op 5 oktober is Hay Reintjes ons komen vertellen over de geschiedenis van de gemeente Broekhuizen.De in 2001 opgeheven Limburgse gemeente Broekhuizen bestond uit twee kernen:
Broekhuizen en Broekhuizenvorst
en twee gehuchten: Stokt en Ooijen. De gemeente was hiermee, wat betreft het aantal inwoners, de kleinste gemeente van de provincie Limburg.De gemeente ontstond in 1800 door samenvoeging van de heerlijkheden Broekhuizen, Broekhuizenvorst en Ooijen.
Het Kasteel van Broekhuizen heeft lange tijd een bepalende rol gespeeld. Vanaf de 13e eeuw bestuurden de heren van Broekhuizen hun heerlijkheid vanuit het kasteel.De bewoners van het kasteel hadden het voor het zeggen; zij waren eigenaar van de molens en het veer, en van de inwoners inden zij geld.

Door leegstand in de jaren dertig van de 20ste eeuw raakte het kasteel in verval. In 1936 is het gerestaureerd. Helaas is het kasteel in 1944 door oorlogsgeweld verwoest. Ondanks meerdere reddingspogingen van de toenmalige gemeente Broekhuizen is het niet gelukt het ruïne-monument te behouden. Momenteel is de ruïne privébezit en niet opengesteld voor bezichtiging.Hay citeerde ook anekdotes uit het boek “geschiedenis van Broekhuizen van 1840-1940” dat hij een aantal jaren geleden geschreven heeft. Mooi waren de verhalen over de Nachtwacht en de gevaren die toentertijd op de loer lagen.
De verklaring voor een aantal namen van en in de gemeente is:
Broekhuizen: huizen aan laag (moeras) land
Stokt: struikgewas
Roam: in dit gebied was goede weidegrond voor koeien en de naam is afgeleid van “room”
Ook over de periode 1940-1945 is genoeg te vertellen. De inwoners van Broekhuizen hebben in de oorlog met veel geweld te maken gehad en er zijn vele slachtoffers gevallen.Na de pauze is aan de hand van de vele monumenten in het dorp een “rondleiding”gegeven.De “rondleiding”ging onder meer langs het beeld van de Monnik bij de put, de Nicolaaskerk, de oorlogsmonumenten, Hotel van Soest, het Brouwershuis, de veerpont en Loswal. Over alle onderwerpen heeft Hay veel verteld en zijn verhalen zijn voor velen van ons aanleiding om meer over de geschiedenis van Broekhuizen te gaan lezen.
Tip: op de website
www.broekhuizen-broekhuizenvorst.nl
is ook veel over de geschiedenis van de gemeente Broekhuizen te lezen.
Het was een gezellige en leerzame avond.