Rooms-Katholieke Parochie H. Nicolaas
Hoogstraat 23, 5872 AC Broekhuizen

 

De kerk omstreeks 1905

Inzegening Heilig Hartbeeld 1921

Ansicht 1939-1940

klik op foto voor vergroting

De laatgotische kerk van Broekhuizen werd gebouwd in het midden van de 15e eeuw, midden in het dorp. Hoewel de parochie zelf gesticht is in 1484 is de kerk van ouder datum. Zo werd er in 1437 door Johannes van Venlo een klok gemaakt voor de kerk. Ook werd de kerk al vermeld in het zo genaamde "tiendenboek" van 1474.
De bouw van de kerk werd bekostigd door de familie van het kasteel Broekhuizen. Reinier heeft een aanvraag gedaan om van de kapel een kerk te maken en in 1485 heeft hij een perceel grond geschonken om te dienen als kerkhof.
In 1511 werd de kerk van binnen met prachtige afbeeldingen en versieringen opgeschilderd. De kerk van Broekhuizen is toegewijd aan O.L. Vrouw, de H. Antonius abt en de H. Nicolaas.

De parochie werd gesticht in 1484. De prins bisschop van Luik verklaarde op 28 juni 1484 dat de parochie van Broekhuizen van Vorst afgescheiden zou worden. Tussen 1809 en 1842 behoorde Broekhuizen weer tot de parochie Broekhuizenvorst, in die tijd had Broekhuizen een kapelaan die de werkzaamheden moest verrichten.
In de loop der jaren zijn er veel verbouwingen en reparaties verricht. In 1862 woedde er in de kerk een grote brand, waarbij de banken en de preekstoel in vlammen opgingen. Op 15/16 november 1975 was er een brand in de sacristie door de verwarmingsketel.

Op 23 november 1944 werd de kerk door de terugtrekkende Duitse troepen opgeblazen, het dak, de gewelven, de ramen en grote delen van de muren werden vernietigd. Gespaard bleven de hardstenen doopvont en de tijdig in veiligheid gebrachte mooie oude beelden uit ca 1500.

De kerkdiensten werden na de verwoesting gehouden in het vroegere patronaat.

In juni 1951 ging de vlag in de top.

Bij de herbouw werd de kerk naar het westen toe met twee traveeën ca 6 meter vergroot, de brede middengang verdween en de preekstoel kreeg een andere plaats.

Op 10 februari 1952 werd de kerk in gebruik genomen en op 11 februari werd het altaar geconsacreerd door Mgr. Hanssen. In 1967 werd het werk voltooid door het aanbrengen van een door de parochianen geschonken luidklok. De kosten van de wederopbouw in 1951/52 bedroegen fl. 160.000.

In april 1997 werd de toren gerestaureerd en werd met de renovatie en herstel van het gehele interieur begonnen. Diverse beelden kregen een andere plek.
De zij ingang aan de noordzijde werd omgebouwd tot Mariakapel en op zaterdag 4 april 1998 heeft Mgr. F. Wiertz deze ingezegend.
De H. Nicolaaskerk heeft de vorm van een schip. De kerks is 29 meter lang en 6,95 meter breed.
De hoogte van het schip is 8,80 meter. De toren is 26 meter hoog.
Buiten de kerk, op het kerkhof en in het kerkhof muur staan nog enkele monumenten en oude ingemetselde grafstenen.

De kerk is een Rijksmonument.

Rooms-Katholieke Parochie H. Naam Jezus
Kerkstraat 5871AP Broekhuizenvorst

Het oudste gedeelte van de kerk stamt waarschijnlijk uit de 13e eeuw. De eerste vermelding dateert van 1214. Opgravingen hebben aangetoond dat er een rechthoekig kerkje van 12 bij 6 meter heeft gestaan.
In het begin van de 13e eeuw werd begonnen met de bouw van de 47 meter hoge toren en in de 15e eeuw werd het priesterkoor tegen het zaalkerkje aangebouwd. Voor de heren van Ooijen werd aan de zuidzijde een kleine kapel gebouwd. In 1535 werd het schip verbouwd en vergroot. In de loop der eeuwen werd de kerk verschillende malen gerestaureerd, onder andere in 1684, 1880-1884, 1920-1930. In 1929 werd aan de zuidzijde van het priesterkoor een sacristie aangebouwd. De vroegere
sacristie werd kinderkapel. In 1913 kwam er een nieuw orgel en in 1914 een preekstoel en drie nieuwe altaren. De kerk bevatte destijds fraaie muurschilderingen, beelden en een prachtige kruisweg.

Op 23 november 1944 werd de kerk door de terugtrekkende Duitse soldaten opgeblazen en totaal verwoest. De historische muurschilderingen verdwenen met de ingestorte muren. Behalve de kerk ging de hele kerkinventaris, met uitzondering van de rijke schat aan kunstvoorwerpen, verloren.
(foto afkomstig van kerkgebouwen-in-limburg.nl)

De kerk werd herbouwd naar een ontwerp van A. Swinkels. Als noodkerk fungeerde in de tussentijd een cafézaal. De gerestaureerde en deels vergrote kerk werd op 8 december 1949 door oud dorpsgenoot Mgr. Hanssen geconsacreerd. Ook de toren was toen al gebouwd. De kerk heeft de vorm van een kruis.
In 1996 vond een renovatie plaats van dak en toren, en in januari 2001 werd Oud Kevelaer afgebroken en werd er een nieuwe trap aangelegd naar het orgel en ocsaal.

De kerk was oorspronkelijk toegewijd aan de Salvator Mundi, maar werd om onbekende reden in 1801 toegewijd aan de Heilige naam Jezus.
In de toren bevinden zich 3 klokken: de Mariaklok, 1000 kg uit 1411, de St. Annaklok, 98 kg uit 1520 en de Salvator Mundiklok, 850 kg uit 1520.
Van zeer oude datum zijn ook de Romaanse doopvont (uit ongeveer 1200) en het hardstenen wijwatervat. Van bijzondere waarden zijn ook enkele houten beelden en de Calvariegroep.

Na de wederopbouw zijn prachtige, geschonken, gebrandschilderde ramen aangebracht door J. Eggen (1949-1951), J. ten Horn (1949-1950) en A. Maas (1959).
(foto afkomstig van kerkgebouwen-in-limburg.nl)

Op de site: http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b45/b45.shtml worden aan de hand van foto's beschijvingen van de ramen gegeven.

Er is een complete beschrijving van alle glasschilderkunst in Limburg beschikbaar. Klik hier voor meer informatie.

Rondom de kerk ligt een kerkhof, omgeven door een kerkhofmuur met kleine schietgaten uit de 17e eeuw.

In de kerkhofmuur zijn eeuwen oude grafstenen ingemetseld. Op het kerkhof staan hardstenen grafkruisen.

Naast de ingang van het kerkhof staat een voormalige kosterswoning.

De kerk is een Rijks- en Provinciaal monument.

In 1950 werd ook het in 1944 verloren gegane orgel vervangen.
De in keramiek uitgevoerde kruiswegstaties zijn van W. Van Hoorn (1952).
Op 21 december 2000 werd het eeuwenoude St. Annabeeldje weer in de kerk teruggeplaatst.

Renovatie blijkt noodzakelijk (april 2012)
Het kerkbestuur van Broekhuizenvorst wil het kerkgebouw zowel van binnen als van buiten grondig restaureren. Door onder andere vocht, slecht voegwerk, afbladderend stucwerk, een versleten verwarmingsinstallatie, is een grondige renovatie van het gebouw noodzakelijk. Het gaat hierbij om een meerjarenplan. Eerst wordt de binnenkant van de kerk onder handen genomen. De totale restauratie inclusief de renovatie aan de buitenkant zou plaats moeten vinden vóór 2018 en gaat ongeveer 900.000 euro bedragen. Er is subsidie aangevraagd bij de Rijksdienst voor Monumenten.
Zoals hierboven is aangegeven, is de kerk in de oorlog verwoest en daarna herbouwd, maar goede materialen waren niet altijd voorhanden.
Slecht voegwerk en versleten bakstenen in de buitenmuren moeten worden vervangen. Hetzelfde geldt voor hardstenen natuurelementen.
De weersinvloeden hebben jarenlang vrij spel gehad op en in de kerk. Het gevolg is dat de kerk nu geconfronteerd wordt met veel vocht en zout in de muren en daardoor bladdert het stucwerk in het portaal af. Er was na de oorlog een groot tekort aan materialen. Het materiaal dat destijds werd gebruikt had niet de juiste samenstelling.
Ook de verwarmingsinstallatie is versleten en dient op korte termijn te worden vervangen. Dat geldt ook voor de elektrische installaties. Bovendien zijn de sanitaire voorzieningen beneden niveau.
Het priesterkoor staat te hoog en men wil die verlagen waardoor er ruimte ontstaat die gebruikt kan worden bij eventuele uitvoeringen. Het kerkbestuur wil het gebouw in de toekomst ook gebruiken voor concerten, lezingen en tentoonstellingen. Dergelijke activiteiten moeten wel passen binnen het karakter van de kerk.

Gedachteniskapel
In een zijbeuk van de kerk wordt een gedachteniskapel ingericht. De Mgr. Schraven stichting heeft zich daarvoor ingezet. In de kapel wordt het levensverhaal van Mgr. Schraven en zijn inzet voor de waardigheid van de vrouw uitgebeeld. (Zie voor de levensloop van bisschop Schraven bij de rubriek Mensen).
Kunstenaar Jan Haen, pater redemptorist, heeft een wandschildering voor de kapel ontworpen. Hij gaat in juli en augustus 2012 aan de slag in de vroegere 'kinderkapel".
Vooral de kleuren in het ontwerp vallen op. Haen kiest voor kleuren die kenmerkend zijn voor China.
Het bijzondere van de werkwijze van pater Haen is het collectieve karakter. Hij werkt samen met een groep vrijwilligers. Daarom zijn ook vrijwilligers uit Broekhuizenvorst en omgeving uitgenodigd om samen met hem in de periode 23 juli t/m 31 augustus van deze gedachetnisruimte een bijzonder kunstwerk te maken.