Reactivering oude Maasarm tussen Ooijen en Wanssum

• Het rapport: "Gebiedsontwikkeling Oude Maasarm Ooijen - Wanssum"
  Door Gedeputeerde Staten van Limburg is in het kader van de Maaswerken (als onderdeel van het Meerjarenplan Zandmaas II), een plan voor de reactievering van de oude Maasarm van Ooijen naar Wanssum vastgesteld. Het Meerjarenplan Zandmaas II behelst een gebiedsgerichte visie om met hulp van de zogenaamde Veermangelden ad. 35 miljoen euro projecten in de Zandmaas te realiseren. Hierbij komen natuurontwikkeling, veiligheid bij hoogwater, wonen, werken en recreatie aan bod.
  Het plan voor de ingebruikname van een oude Maasarm is in 2005 door Provinciale Staten aan de Maascorridor projectenlijst toegevoegd.
  Vervolgens heeft het bureau Habiforum opdracht gekregen om een gebiedsvisie te ontwikkelen. Het rapport: "Gebiedsontwikkeling Oude Maasarm Ooijen - Wanssum" is op internet geplaatst.
  Klik hier om het gehele rapport te downloaden.
  
  
• Andere rapporten
  Daarnaast zijn er in de loop van de tijd diverse andere plannen en rapporten verschenen.
  Tot de andere plannen behoort die voor de reactivering van de oude Maasarm en de aanleg van een nieuwe rivier tussen Ooijen en Wanssum. Een aantal ingenieursbureaus heeft daartoe een voorbeeldplan ontwikkeld. Het omvat maatregelen tegen het hoge water, natuurbeheer en de bouw van 710 permanente en 216 recreatiewoningen.
  Klik hier voor een beschrijving van en commentaar op dit plan.
  
  
• Werkgroep Dorpsraad
  In de Dorpsraadvergadering van 25 april 2007 is de situatie met betrekking tot het reactivering van de oude Maasarm besproken. Besloten is een werkgroep in te stellen die aan zal gaan geven wat de eisen, wensen en behoeftes van de inwoners zijn. Daarbij wordt de beveiliging van alle dorpen tegen hoge waterstanden betrokken.
  
  
• Vergadering commissie ruimtelijke ordening op 26 juni 2007
  Het (voor de commissie enigszins aangepaste) rapport van Habiforum is op 26 juni 2007 in de gemeentelijke commissie ruimtelijke ordening besproken.
  Klik hier voor een kort verslag van deze bijeenkomst.
  De door de Dorpsraad ingestelde werkgroep (zie hiervoor) heeft voorafgaand aan de vergadering van de commissie vragen geformuleerd, die door de Dorpsraad zijn ingebracht.
  Klik hier om deze vragen te zien.
  
  
• De plannen voor de reactivering van de oude Maasarm zullen worden uitgewerkt (juli 2007).
  De gemeenten Horst aan de Maas, Meerlo-Wanssum, Rijkswaterstaat, de provincie Limburg en het waterschap Peel en Maasvallei hebben besloten om een van de varianten die in het rapport: "Reactivering oude Maasarm Ooijen-Wanssum" van het bureau Habiforum zijn genoemd, binnen vier maanden te toetsen op haalbaarheid. Daarbij is ervoor gekozen om de variant waarbij de oude geul wordt geactiveerd en enkele extra stroomgeulen worden aangelegd, nader te bezien. Als de variant haalbaar is, wordt het idee concreet uitgewerkt. (10 juli 2007)
  
  
• Stuurgroep ingesteld
  Onder andere door de gemeenten Horst en Meerlo-Wanssum is een stuurgroep ingesteld die de varianten voor de mogelijke reactivering van de oude Maasarm bestudeerd. De stuurgroep zal 7 november 2007 een besluit nemen over de te kiezen variant.
  
  
• Raadsinformatiebijeenkomst op 12 september 2007
  Op 25 september heeft een Raadsinformatiebijeenkomst over de gebiedsontwikkeling oude Maasarm plaatsgevonden te Ooijen. De raadsleden hebben het gebied tevoren per bus en te voet bezocht.
  Aan de raadsleden is een cd met een foto-video impressie van het gebied uitgereikt. De foto's die daarop staan, zijn ook op de site gezet. Zie bij Foto's/oude Maasarm of klik hier.
  Tijdens de bijeenkomst is door de heer Van den Herik van het bureau Habiforum, dat in opdracht van de provincie het rapport "Gebiedsontwikkeling Oude Maasarm Ooijen - Wanssum heeft opgesteld, een inleiding verzorgd. Daarbij gaf hij aan dat, in aansluiting op de in het rapport genoemde varianten, nog een nieuwe variant wordt onderzocht, een combinatie van varianten (verruiming-kades-inlaat).
  Ook heeft de door de gemeenten Horst aan de Maas en Wanssum ingestelde stuurgroep gevraagd om een nadere verkenning van de kosten.
  
  Door een aantal bewoners is daarna commentaar geleverd op de plannen en zijn vragen gesteld.
  Zo is gevraagd wat er gebeurt om de beveiliging van de dorpen te waarborgen tot de plannen zijn gerealiseerd. De heer Van den Herik gaf aan dat het ontwerpplan een plan voor de lange termijn is. Dus op korte termijn gebeurt er niets in het kader van de voorliggende planontwikkeling.
  Ook gaf hij aan dat door Rijkswaterstaat een lange termijn visie wordt ontwikkeld voor een periode van 30-50 jaar.
  
  Verder zijn er opmerkingen gemaakt over:
  • (het niveau van) de beveiliging
  • het behoud van de natuurwaarden van het gebied
  • de handhaving van de beschermende dijken
  • het indijken van de oude Maasarm
  • de bijdrage van eventuele zand- en grindwining bij Ooijen aan de veiligheid (geen)
  • de financiering (door de overheid en niet uit zandwinning of woningbouw)
  • de bestuurlijke kaders
  • het uitdiepen van de Maas. (De heer Van den Herik gaf aan dat daaraan wordt gerekend).
  • verbetering van de doorstroming bij Arcen (hoogwatergeul)
  • het "op slot zitten" van de bedrijven
  • de betrokkenheid van de bevolking
    

Ook spraken diverse sprekers zich uit tegen de bouw van woningen in het gebied.

Een verslag van deze bijeenkomst zal op de website van de gemeente (www.horstaandemaas.nl) worden geplaatst.

• Vergadering Gemeenteraad op 16 oktober 2007
  Op 16 oktober 2007 heeft een vergadering van de gemeenteraad plaatsgevonden waar de gebiedsontwikkeling reactivering Oude Maasarm Ooijen is besproken aan de hand van het rapport: “Gebiedsontwikkeling Oude Maasarm Ooijen-Wanssum, Nadere Verkenning Strategie Verruiming” (oktober 2007).
  De raad heeft ingestemd met het starten van een planstudie, en heeft daarvoor kaders aangegeven. Ook wil het college van Burgemeester en Wethouders versneld kades aanleggen/verhogen om de veiligheid te vergroten.
  Klik hier voor een weergave van de bespreking in de gemeenteraad.
  Klik hier voor de door de raad gestelde kaders.
  Klik hier voor het rapport: “Gebiedsontwikkeling Oude Maasarm Ooijen-Wanssum, Nadere Verkenning Strategie Verruiming” (oktober 2007)
  
  
• Besluit Stuurgroep (december 2007)
  De stuurgroep (zie hiervoor) heeft op 11 december 2007 een voorkeur uitgesproken voor reactivering door verruiming. Er zal waarschijnlijk ook een projectgroep worden opgericht, waarin de vertegenwoordigers van belangengroeperingen zitting hebben.
• Aanvraag voor zand- en grindwinning
  Het zand- en grondwinningsbedrijf Smals is voornemens eind 2008 een vergunning aan te gaan vragen voor zand- en grindwinning bij Ooijen.
  
  
• Uitvoeringsplan moet over twee jaar klaar zijn (augustus 2008)
  Er moet binnen twee jaar (!) een concreet uitvoeringsplan liggen voor de aanleg van de nieuwe Maasarm tussen Ooijen en Wanssum en de herinrichting van het hele gebied, waaronder de kern Wanssum.
  Dat willen de gemeenten Horst aan de Maas, Meerlo-Wanssum en Venray, de provincie, het Waterschap en Rijkswaterstaat vastleggen in een intentieverklaring. De colleges van burgemeester en wethouders vragen hun gemeenteraden de komende maand met de ondertekening daarvan in te stemmen.
  Met de intentieverklaring moet er over twee jaar een gedegen plan liggen voor de hoogwaterbeveiliging van het Maasgebied. Bij hoogwater kan het overtollige Maaswater via de oude rivierarm een weg banen zonder het omliggende gebied onder te laten stromen.
  Bij hoogwater in de Maas stroomt er dan water vanaf Ooijen door deze oude Maasarm en komt via de Groote Molenbeek uit in de haven van Wanssum. De bruggen die nu aanwezig zijn in de Groote Molenbeek moeten daarvoor worden vervangen.
  Het plan voorziet dus in de inrichting van het hele omliggende gebied van de Maasarm alsook in de realisatie van het herinrichtingsplan “Het Nieuwe Wanssum”. (Het gaat daarbij om het vergroten van de bedrijfshaven en een watergebonden bedrijventerrein, de aanleg van een noordelijke rondweg ter vervanging van de N270 die nu door het dorp loopt en het realiseren van een vitale woonkern door inpassing van woningen).
  Hoe de andere gebieden van de oude Maasarm worden heringericht is nog niet bekend.
  De werkgroep oude Maasarm van de Dorpsraad zal de onwikkelingen volgen.
  
  
• Komt de ontwikkeling en uitvoering van de plannen in handen van een commerciële organisatie? (september 2008)
  In de kranten wordt melding gemaakt van een experiment om de herinrichting van het hele gebied voor de duur van 30 jaar (!) aan een externe partij op te dragen. De overheid zal volgens de berichten slechts kaders stellen.
  Deze benadering roept een aantal vragen op. In hoeverre is de gemeente(raad) hierover geïnformeerd? Hoe wordt omgegaan met het streven van een externe partij naar winstmaximalisatie? Worden met deze benadering ontwikkelingen in gang gezet die naar de mening van de Dorpsraad niet gewenst zijn? Wanneer en hoe wordt de bevolking geïnformeerd?
  
  
• Projectbureau Ooijen-Wanssum (november 2008)
  Voor het ontwikkelen van een integrale gebiedsvisie voor het gebied Ooijen-Wanssum is een projectbureau opgericht dat is gevestigd in het gemeentehuis van Wanssum. Er is ook een website beschikbaar waarop meer informatie over het project is te vinden: www.ooijen-wanssum.nl
  
  
• Synopsis van verkenning en richtingendocument (november 2008)
  Door het projectbureau Ooijen-Wanssum zijn twee nota's toegevoegd aan de vele die er al zijn:
  - Synopsis van verkenning gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum
  - Richtingendocument
  Beide documenten zijn te lezen of te downloaden via de site van het projectbureau: www.ooijen-wanssum.nl
  In informatiebijeenkomsten is meegedeeld dat het richtingendocument in januari/februari 2009 in de stuurgroep zal worden vastgesteld. De Dorpsraad zal voor die tijd een reactie geven. Zie voor een reactie van de werkgroep Maas van de Dorpsraad hieronder (januari 2009)
  
  
• De plannen (november 2008)
  Te verwachten valt dat zal worden gekozen voor de strategie van verruiming en kades.
  Er zal geen nieuwe rivier worden gegraven, maar het oude stroomdal zal weer in gebruik worden genomen. Het Maaswater zal dan (bij hoog waters) bij Ooijen instromen,en bij Blitterswijck en Wanssum weer in de Maas komen.
  In het kort komen de plannen hierop neer:
  - De oude Maasarm stroomt weer mee.
  - Instroom bij Ooijen.
  - Er komen ringdijken voor kernen en clusters.
  - Voor individuele bebouwing komt maatwerk voor de beveiliging.
  - Knelpunten worden verwijderd.
  - Er komt geen nieuwe rivier, maar er wordt wel lokaal gegraven.
  - Uitstroom bij Blitterswijck en Wanssum.
  - De mogelijkheid van een gebiedsconcessie voor de duur van 30 jaar wordt nog onderzocht.
  
  
• Financiering van de plannen (november 2008)
  De plannen kennen zowel kosten als opbrengsten. De (financiële)kosten zijn echter aanzienlijk hoger dan de opbrengsten.
  Als financiering van de plannen zijn in informatiebijeenkomsten drie mogelijkheden genoemd:
  - Zand- en grindwinning
  - Woningbouw
  - Bijdragen van de overheid
  De opbrengsten uit de woningbouw zou moeten komen uit de bouw van 100 woningen in het buitengebied, nabij het stroomgebied van de oude Maasarm. De dorpsraad heeft zich echter uitgesproken tegen woningbouw in dat gebied.
  De dorpsraden uit de andere dorpen hebben zich nog niet over de plannen uitgesproken, omdat ze pas recent bij het project zijn betrokken.
  
  
• Bijeenkomsten in november en december 2008 van het projectbureau Ooijen-Wanssum
  In november/december zijn/worden afzonderlijke bijeenkomsten gehouden voor de Dorpsraden uit het gebied, voor de agrariërs, en voor groepen bewoners. Verslagen van de bijeenkomsten worden op de site van het projectbureau (www.ooijen-wanssum.nl) geplaatst.
  Met individuele bewoners en bedrijven uit het plangebied, waarvan de panden bij hoogwater onder water komen te staan, zijn individuele gesprekken gevoerd over te nemen beschermingsmaatregelen.
  
  
• Informatiebijeenkomst van de commissie ruimte van de gemeenteraad op 2 december 2008
  Doel van de avond was om inzicht te krijgen van het nut en de noodzaak van de Zandmaasprojecten in relatie tot de beveiliging van Horst aan de Maas.
Een aantal punten:
• De aanleg van sluitkades als sluitstuk van het Zandmaasproject vindt plaats vanaf 2011 en moet in 2015 gereed zijn. Dit betekent dat Broekhuizen nog een aantal jaren niet beveiligd zal zijn.
• Voor het gebied tussen Ooijen en Wanssum is gekozen voor de strategie van inlaat met verruiming.
• De provincie is bezig met een herziening van het POL (Provinciaal Omgevingsplan Limburg). Daarin wordt opgenomen waar woningbouw in het hele gebied van de Maas (onder andere Ooijen-Wanssum) kan worden toegestaan, en hoeveel woningen er gebouwd kunnen worden.
• De provincie beziet een planperiode tot 2050. Alle huidige en nieuwe plannen (die een planninghorizon hebben tot 2015) moeten voldoen aan de te verwachten hogere waterstanden in 2050.
  Deze hogere waterstanden zullen bij Broekhuizen/vorst een verhoging van 80 cm tot gevolg hebben.
  

Klik hier voor een samenvatting van de bijeenkomst en de inbreng vanuit de dorpsraad.

• Bouwverbod langs de Maas ongewijzigd, maar bouwen in de oude Maasarm toegestaan (16 december 2008).
  De mogelijkheden om te bouwen langs de Maas blijven ongewijzigd. Dat blijkt uit antwoorden van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat op kamervragen. Dit is nodig om het overstromingsrisico te beperken tot 1:1250. Bouwplannen binnen het stroomvoerend gebied moeten eerst ter goedkeuring worden voorgelegd aan Rijkswaterstaat. Volgens de staatssecretaris hebben de richtlijnen geen invloed op de plannen om de oude Maasarm weer in gebruik te nemen. "Die dragen alleen maar bij aan een hogere afvoer in de toekomst". Bouwplannen tussen Ooijen en Wanssum, die geld op moeten leveren om de oude Maasarm weer in gebruik te kunnen nemen, zijn dan ook toegestaan. De vraag is of de minister wel goed is geïnformeerd. De oude Maasarm is immers het gebied dat bij hoge waters, en zeker bij een overstroming met een kans van 1 op 1250 geheel onder water zal komen te staan. (bron: De Limburger 10 december 2008)
  
  
• Reactie van de werkgroep Maas van de Dorpsraad op het richtingendocument (januari 2009).
  De werkgroep Maas van de Dorpsraad heeft deelgenomen aan een in november 2008 gehouden voorlichtingsbijeenkomst van het projectbureau Ooijen-Wanssum. (zie hiervoor). De werkgroep heeft een reactie op het door het projectbureau opgestelde richtingendocument opgesteld, die door de Dorpsraad aan het projectbureau is gezonden. Klik hier om die reactie te lezen.
  
  
• De provincie stelt aanvullende middelen beschikbaar (mei 2009)
  De provincie Limburg heeft 10 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van het gebied Ooijen-Wanssum, onder de voorwaarde dat de gemeenten Venray en Horst aan de Maas hetzelfde bedrag beschikbaar stellen.
  
  
• Het ontwerp-gebiedsplan Ooijen-Wanssum goedgekeurd (september/november 2009)
  Op 22 september gaven de colleges van B&W van Meerlo-Wanssum en Horst aan de Maas hun goedkeuring aan het ontwerp-gebiedsplan Ooijen-Wanssum (9 september 2009).
  Het gebiedsplan is een plan op hoofdlijnen. Het wordt de komende jaren nog gedetailleerd uitgewerkt in onder andere bestemmingsplannen en een kadeplan.
  Klik op de link voor meer informatie over het gebiedsplan Ooijen-Wanssum, de maatregelenkaart en de  inspraak. U kunt daar ook het ontwerp-gebiedsplan en de maatregelenkaart inzien of downloaden.
  
  Formeel is geen inspraak nodig. Omdat het gebiedsplan de basis vormt voor de toekomstige planvorming wordt de mening van betrokkenen belangrijk gevonden.
  Inspraak was daarom mogelijk van 8 oktober t/m 3 november 2009.
  Inspreken kon via de website van het projectbureau (www.ooijen-wanssum.nl/), schriftelijk, of op één van de inspraakavonden.
  De inspraakavonden zijn gehouden op 8 oktober in Wanssum en op 22 oktober in Kasteel Camping Ooijen te Broekhuizenvorst.
  De Dorpsraad heeft schriftelijk gereageerd op het plan, en een kopie van de reactie gezonden naar het college van Burgemeester en Wethouders en de raadsfracties. Klik hier om de reactie van de Dorpsraad te lezen.
  

  Ook de gemeenteraad heeft (op 10 november 2009) ingestemd met het "ontwerp-gebiedsplan Ooijen-Wanssum".
  Namens de Dorpsraad is tijdens de vergadering van de raad gebruik gemaakt van het burgerforum en ingesproken over dit onderwerp. Klik hier om de tekst van de inspraak te lezen.

• Verschil van mening tussen de provincie en de waterschappen (november 2009)
  Door de provincie wordt ervan uitgegaan dat het oorspronkelijke jaartal dat de sluitkades gerealiseerd moeten zijn, 2015, niet haalbaar is. Genoemd is dat de beveiliging pas in 2017 gereed zal zijn. De waterschappen willen onafhankelijk van de plannen zoals bijvoorbeeld beschreven in het gebiedsplan Ooijen-Wanssum, de kades verhogen, en geven daarbij aan dat dit in 2020 gereed moet zijn.
  

• Beveiliging pas in 2020 gereed.
  Het rijk draagt niet bij aan de financiering van de beveiliging als die wordt gebaseerd op alternatieve plannen (20 november 2009)
  Staatssecretaris Huizinga van Verkeer en Waterstaat heeft meegedeeld dat de beveiliging in 2020 geregeld moet zijn. Dat is 5 jaar later dan oorspronkelijk toegezegd! Zij stelde dat dit het gevolg is van extra ingrepen die ze het vorige jaar heeft aangekondigd om de kades aan de wet te laten voldoen.
  Zij verklaarde verder dat, als Limburg de beveiliging tegen overstromingen van de Maas wil bereiken zonder veel kades te bouwen, de provincie daar zelf maar geld voor moet vinden.
  Door een andere aanpak, zoals het laten meestromen van de Maas bij hoog water door de oude rivierbeddingen, zullen naar de mening van de provincie minder kades aangelegd hoeven te worden.
  De staatssecretaris heeft in het overleg met de vaste kamercommissie voor Verkeer en Waterstaat meegedeeld dat ze de provincie tot de zomer de tijd geeft om zo'n alternatief plan uit te werken. Als de kosten daarvoor niet hoger uitvallen dan de kadeplannen van het ministerie, zal de staatssecretaris daar "welwillend" naar kijken. Maar ze blijft uitgaan van de verbreding en versterking van de kades.
  In de discussie stelde alleen het CDA zich achter het plan voor het beperken van de kades. (bron: Dagblad De Limburger)
  
  
• Het rijk stelt 1 miljoen beschikbaar voor het inrichten van een klimaatbuffer (februari 2010)
  Het ministerie van VROM heeft aan Staatsbosbeheer ruim één miljoen euro beschikbaar gesteld voor de inrichting van een klimaatbuffer tussen Ooijen en Wanssum. Daarbij wordt de hoogwateopvang gecombineerd met natuurontwikkeling. Het Staatsbosbeheer is van plan om in de oude Maasarm een lint van ondiepe plassen aan te leggen op gronden die al in eigendom zijn. Het gaat om een gebied van enkele tientallen hectares. Aanleg van de plassen heeft als voordeel dat bij hoge waters geen natuur wordt vernietigd. (bron: dagblad De Limburger)
  
  
• Tien miljoen voor reactivering oude Maasarm (april 2010)
  De Overheid heeft het Waterschap Peel en Maas 10 miljoen euro toegezegd voor de reactivering van de oude Maasarm tussen Ooijen en Wanssum. De beveiliging tegen hoge waters (aanleg dijken) is een verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat. Het onderhoud valt onder verantwoordelijkheid van de waterschappen. Bij de dorpsraad is nog niet bekend waaraan de beschikbare middelen zullen worden besteed.
  
  
• Het gebiedsplan Ooijen-Wanssum vastgesteld (april 2010)
  Het gebiedsplan Ooijen-Wanssum is, met enige wijzigingen, door de stuurgroep vastgesteld. De wijzigingen betreffen onder andere het tracé van de rondweg rond Wanssum, en er wordt onderzocht of een andere inrichting van de hoogwatergeul bij Wanssum mogelijk is.
  Het plan heeft van 8 oktober tot 3 november 2009 ter inzage gelegen, en er zijn twee inspraakavonden geweest. De reacties op het plan zijn door het projectbureau Ooijen-Wanssum verwerkt. De reacties zijn weergegeven in een Reactienota. De nota is te downloaden via de website www.ooijen-wanssum.nl of in te zien door hier te klikken.
  
  Het projectbureau maakt over de aanleg van dijken het volgende opmerkingen: "De diverse reacties over de toekomstige bescherming en de aanleg van nieuwe dijken konden in deze fase alleen nog maar in grote lijnen worden beantwoord. Besloten is om in het definitieve Gebiedsplan de verantwoordelijkheid voor gecompliceerde beveiligingsvraagstukken nadrukkelijker bij de overheden te leggen. De zorgen van burgers over hinder, verlies aan uitzicht en functies als gevolg van de toekomstige hogere dijken worden in een volgende fase in een dijkverbeteringsplan meegenomen"
  
  En over het vervolgtraject: "De stuurgroep heeft besloten tot een aantal vervolgstappen. Zo wordt de verdere planologische uitwerking van het Gebiedsplan voorbereid. Nagegaan wordt in welke volgorde en met welke mogelijke fasering het Gebiedsplan het meest kosteneffectief kan worden uitgevoerd. Ook wordt de interesse van marktpartijen voor uitvoering van (delen van) het project verkend. Tijdens de inspraak aangekaarte onderzoeken, waaronder een cultuurhistorische studie, zullen de komende tijd worden uitgevoerd".
  
  
• Bezoek Deltacommissaris en financiële perikkelen (april 2010)
  Door de Rijksoverheid is de heer W. Kuijken aangesteld als Deltacommissaris. De Deltacommissaris moet de beveiliging tegen hoge waters in Nederland coordineren. Hij adviseert de Rijksoverheid over welke projecten in aanmerking komen voor een bijdrage. Er is een miljard euro beschikbaar. Dat geld wordt echter pas in 2020 (!) beschikbaar gesteld.
  De heer Kuijken heeft op 28 april een werkbezoek gebracht aan het gebied Ooijen-Wanssum. De uitvoering van de gebiedsplan Ooijen-Wanssum wordt begroot op 130 tot 140 miljoen euro. Er is nog een financieel tekort van 27 miljoen euro.
  
  
• Uitwerking natuur en landschap (juni/juli 2010)
  In het gebied Ooijen-Wanssum zullen vele hectares "nieuwe natuur" gerealiseerd worden.
  De provincie Limburg heeft de Dienst Landelijk Gebied opdracht gegeven om een nadere uitwerking te maken van de typen natuur en landschap die er hier worden nagestreefd.
  Vanuit het project gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum wil men voor deze studie ideeën en wensen vanuit dorpsraden en natuur- en milieuorganisaties inventariseren. Daartoe is op 30 juni een bijeenkomst gehouden.
  Op 7 en 8 juli vond er een "werkatelier" plaats, waarin allerlei partijen die betrokken zijn bij de (natuur-)ontwikkeling in de Oude Maasarm (Provincie, SBB, Projectbureau, Waterschap etc.) samen een plan uitwerken waarin alle aspecten samenvallen.
  
  Rijkswaterstaat stelt een strook van 50 meter zonder al te veel belemmeringen als voorwaarde voor de klimaatbuffer (zie hiervoor). In het midden zal dan een te graven geul van ongeveer 1,50 meter diep komen, met de oplopende zijkanten. In het diepste gedeelte zal dan waarschijnlijk altijd water staan, de taluds zullen incidenteel overstromen. Deze ingrepen vinden alleen plaats op grond die eigendom is van SBB. Na uitwerking van de plannen volgt de gebruikelijke inspraakprocedure. In verband met de verkregen subsidie van € 1,-- miljoen (zie hiervoor), zal de klimaatbuffer eind 2012 afgerond moeten zijn.
  Opgemerkt kan worden dat het graven van een 1,50 meter diepe geul niet overeenkomt met het in april vastgestelde gebiedsplan, waarin, na onderzoek, is uitgegaan van het op enkele plaatsen afvlakken van te hoge delen, maar bewust niet is gekozen voor een "nieuwe rivier", onder andere in verband met de te verwachten gevolgen voor de waterhuishouding in de verre omtrek. Ook is de toegankelijkheid van het gebied een van de aandachtspunten, evenals het beheer na realisatie.
  
  
• Prinsjesdag 21 september 2010
  Voor het eerst wordt het gebiedsplan Ooijen-Wanssum in de Rijksbegroting genoemd als voorbeeldproject waarin de bescherming tegen overstromingen kan worden gecombineerd met toeristische en economische ontwikkelingen.
  Maar omdat de financiering nog niet zeker is gesteld, heeft dat momenteel prioriteit bij het projectbureau.
  
  
• De gemeente Venray stelt €7 miljoen beschikbaar (september 2010)
  Hiervoor (zie bij mei 2009) is al vermeld dat de provincie Limburg €10 miljoen beschikbaar stelt voor de ontwikkeling van het gebied Ooijen-Wanssum onder voorwaarde dat de gemeenten Venray en Horst aan de Maas een evengroot bedrag bijdragen.
  Van dit bedrag zou €3 miljoen ten laste van de gemeente Horst aan de Maas komen, en €7 miljoen ten laste van Venray.
  In november werd bekend dat B&W van de gemeente Venray het afgesproken bedrag beschikbaar wil stellen.
  De gemeente Horst aan de Maas vind de financiering in de herwaardering van de grondposities. Daarbij is rekening gehouden met huidige bestemming van landbouw en andere gronden.
  
  Op 6 oktober meldt dagblad de Limburger dat er een verschik van mening is tussen de gemeente en de Dienst Landelijk Gebied (DLG), het grondbedrijf van de overheid, over de waarde van de grond. De DLG schat de waarde van de grond op 1,5 à 2 miljoen euro.
  
  
• Het kabinet buigt zich over infrastructurele projecten (2 oktober 2010)
  Het kabinet buigt zich op 11 november over de infrastructurele projecten die in Nederland op stapel staan, waaronder het project Ooijen-Wanssum.
  
  
• Samenwerkingsovereenkomst Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum getekend (4 november 2010)
  Woensdag 3 november jl. hebben de gemeente Horst aan de Maas, de gemeente Venray en de Provincie Limburg een samenwerkingsovereenkomst voor de Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum ondertekend. Hiermee regelen zij een belangrijk deel van het geld en het vervolg van de gebiedsontwikkeling.
  Met de getekende samenwerkingsovereen-komst heeft de regio een belangrijke stap gezet in de gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum. Na een periode van planvorming en inspraak is het definitieve Gebiedsplan medio 2010 van de drukpers gerold. Beide Gemeenteraden en Provinciale Staten stellen ruim 50 miljoen euro beschikbaar. Uit de Rijksmiddelen voor dijkaanleg is nog eens 10 miljoen euro gereserveerd voor Ooijen-Wanssum. Waterschap Peel en Maasvallei en Rijkswaterstaat hebben inhoudelijk aan het plan meegewerkt, maar zijn voor hun financiële bijdrage afhankelijk van het Rijk. De komende tijd is uitgetrokken om in samenwerking met het Ministerie van Infrastructuur en Milieu ook deze laatste stap te zetten. Parallel daaraan wordt gestart met een Provinciaal Inpassingsplan (PIP). Dit PIP regelt de planologische verankering van het Gebiedsplan.
  Gezien recente berichten uit Den Haag verwacht de regio dat er het komende half jaar afspraken kunnen worden gemaakt over de Rijksbijdrage van € 85 miljoen euro. Ook de belangen voor het ministerie zijn groot. De gebiedsontwikkeling combineert de belofte om op korte termijn met dijken veiligheid tegen overstromingen te bieden met de lange termijn opgave om hogere rivierafvoeren in het gebied op te kunnen vangen. Beide problemen moeten hoe dan ook worden opgelost. In Ooijen-Wanssum zijn deze Rijkstaken samen met de ambities van de regio in één plan geregeld en zijn daardoor beter, sneller en goedkoper te realiseren. Deze regionale ambities zijn onder andere de rondweg rond Wanssum, de uitbreiding van de haven en de aanleg van natuur. Zo worden waterveiligheid, mobiliteit, economische ontwikkeling en leefbaarheid naast natuurontwikkeling integraal nagestreefd.
  Bron: overgenomen van Platteland in Uitvoering E-zine nr. 44, 4 november 2010.
  
  
• En weer staat de Maas hoog (13 januari 2011)
  De factoren die in 1993 en 1995 aanleiding waren tot de hoge waters deden zich ook nu weer voor: bevroren ondergrond, smeltende sneeuw en regen, in het hele stroomgebied van de Maas. Dat was door de lange duur van de voorafgaande winterperiode te voorzien. Mede tengevolge van de maatregelen die na de vorige hoogwaters zijn genomen, is de overlast nu beperkt gebleven. Het was daardoor mogelijk het peil van de Maas tijdig te verlagen (of dat ook is gebeurd is de redactie niet bekend).
  De aangelegde dijken hebben Ooijen en Broekhuizenvorst goed beschermd. De Maas, die zich vanaf de dijken tot aan de overkant uitstrekte, bleef daarbinnen.
  In Broekhuizen is een nooddijk aangelegd langs de Veerweg, en ook is een dam opgeworpen tussen het Maashotel / Cuisine de la Meuse en Wip-in. Dit was afdoende om het water niet verder te laten komen. De kelder van het hotel is wel ondergelopen, maar de begane grond is drooggebleven.
  Ook is het water van de Molenbeek weggepompt, zodat er enerzijds geen Maaswater naar binnen kon komen, en anderzijds het kwelwater afgevoerd kon worden.
  
  
• Er wordt op korte termijn een besluit genomen over de Rijksbijdrage (14 januari 2011)
  Staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu zal binnen vier weken een besluit nemen over de Rijksbijdrage voor de heringebruikname van de oude Maasarm tussen Ooijen en Wanssum. Het Rijk zou daaraan volgens gedeputeerde Driessen 40 tot 90 miljoen euro moeten bijdragen.
  De procedures voor het wijzigen van de bestemmingsplannen zouden al in gang zijn gezet.
  Aanvulling mei 2011: Door de regio en de provincie is inmiddels meer dan 50 miljoen euro beschikbaar gesteld. Het Rijk neemt echter nog geen beslissing, mede onder invloed van de gewijzigde opvattingen van de regering over de Ecologische Hoofdstructuur (geen nieuwe gronden verwerven voor de EHS).
  
  
• Visie natuur en landschap Ooijen-Wanssum (april 2011)
  Door het bureau Arcadis is een "visie natuur en landschap" voor de gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum opgesteld. Klik hier om het gebiedsplan in te zien, en hier voor de bijbehorende kaart. Plan en kaart geven de na te streven natuurtypen aan. De visie is een uitwerking van het Gebiedsplan Ooijen-Wanssum (zie hiervoor).
  
  
• Staatsbosbeheer begint met de inrichting van de klimaatbuffer (mei 2011)
  Staatsbosbeheer heeft in het gebied Ooijen-Wanssum reeds veel gronden in bezit. Staatsbosbeheer zal in 2011 direct na het vogelbroedseizoen beginnen met de inrichting van de klimaatbuffer (zie ook hiervoor bij 20 februari 2010) op de eigen gronden. Het geheel moet in oktober 2012 gereed zijn, hetgeen een voorwaarde van de subsidieverlening is.
  Er zullen ingrijpende veranderingen plaatsvinden in het gebied vanaf de Molenweg/Nachtegaal naar het noorden. Diverse bosjes zullen worden gekapt. Ook de populieren zullen verdwijnen, met uitzondering van de "lanen", die door de vernatting waarschijnlijk vanzelf het loodje zullen leggen.
  Weilanden zullen verdwijnen, maar daarvoor komen begrazingsgebieden terug. Zodra de herinrichting gereed is zullen grote grazers het onderhoud van een deel van het gebied voor hun rekening nemen.
  Op termijn zullen de visvijvers ook niet meer te handhaven zijn.
  Er wordt in de periode januari - oktober 2012 lokaal een geul van 50 meter breed en 1 à 1,5 meter diep gegraven (het lint van plassen). Bestaande sloten zullen worden gedempt. Daartoe wordt 200.000 m3 grond verzet. Voor de opslag van grond in depots (waarvoor de aannemer nog een lokatie moet gaan zoeken) wordt een vergunning voor een periode van 3 jaar gevraagd. Maar dat zal ook langer kunnen duren. Voor het afvoeren van de grond zijn 20.000 vrachtwagens nodig. De Dorpsraad maakt zich zorgen over het aantal transporten over de smalle wegen.
  Het aantal aan te leggen plassen is afhankelijk van het aantal dat de aannemer voor het beschikbare budget kan realiseren.
  Er zullen vervangende en nieuwe wandelpaden worden aangelegd, alsmede een uitkijkpunt.
  Momenteel wordt op inititiatief van de land- en tuinbouworganisatie LLTB de mogelijkheid onderzocht om in delen van dit gebied het beheer uit te laten voeren door agrariërs middels een nieuw op te richten terreinbeherende instantie.
  Klik hier voor een presentatie van Staatsbosbeheer.
  
  
• De provincie heeft opdracht gegeven voor grondverwerving in het gebied (mei 2011)
  Zoals hiervoor is aangegeven (14 januari 2011) is op dit moment nog niet duidelijk wat de gevolgen zijn van de kabinetsplannen om de amibities met betrekking tot de EHS naar beneden bij te stellen. De Provincie Limburg heeft al wel aangegeven dat ze de kansen die zich voordoen bij belangrijke projecten zoals de Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum, nog steeds wil proberen te benutten. Daarom heeft de Provincie Limburg in april 2011 opdracht gegeven aan de Dienst Landelijk Gebied (Bureau Beheer Landbouwgronden) om de grondverwerving op basis van Volledige Schadeloos Stelling (VSS) op te starten onder voorbehoud van goedkeuring door Gedeputeerde Staten. Dit voorbehoud heeft te maken met de onzekerheid of alle grond onder de EHS gaat vallen en of hiervoor voldoende budget beschikbaar is. Bron: website projectbureau, www.ooijen-wanssum.nl
  
  
• Inloopdag (16 mei 2011)
  De Dienst Landelijk Gebied is begonnen met inventarisatiegesprekken met de grondeigenaren in het gebied Ooijen-Wanssum. Ook is er op 16 mei door DLG in samenwerking met het Projectbureau Ooijen-Wanssum een inloopdag georganiseerd voor de grondeigenaren, waar de plannen zijn toegelicht.
  
  
• Nogmaals de inloopdag (opgesteld op 1 juni 2011)
  Het blijkt dat het plan Smals (zand en grindwinning bij Ooijen) nog steeds een mogelijke optie is. Het gedeelte Ooijen blijft wel open gebied. De plannen van de gemeente en Smals komen blijkbaar steeds dichter bij elkaar, hoewel Smals nog steeds uitgaat van winning tot grotere diepte.
  Maar er zijn in het gebied geen diepe plassen voorzien, hoewel het niet uitgesloten is dat deze er in eerste instantie wel komen en vervolgens opgevuld worden met het zand uit de hoogwatergeul in Wanssum.
  Over hoelang de ontgrinding gaat duren en tot welke overlast dit leidt is niets bekend. Als er geen diepe plassen mogen, zal er meer vrachtverkeer komen dan in het scenario van de "stille" zandzuigers zoals eerst de bedoeling was.
  Nieuw was dat er de wens vanuit de gemeente bestaat om in de plannen ook een zwemstrandje voor de lokale bevolking op te nemen. Dit zou aan een van de binnenplassen bij de camping moeten komen. Ook wil de camping nog steeds een haventje en staan in de plannen een mogelijke uitbreiding van de camping tot aan de Rietweg achter de ter plaatse liggende huizen aan de Blitterswijckseweg.
  
  
• Toezegging Rijksbijdrage (juli 2011)
  Er komt in het najaar duidelijkheid over de Rijksbijdrage voor het gebied Ooijen-Wanssum (reactivering Oude Maasarm, haven Wanssum, rondweg Wanssum). Dat heeft staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu toegezegd.
  
  
• Aanvraag omgevingsvergunning (augustus 2011)
  Er is door de gemeente Horst aan de Maas een omgevingsvergunning verleend voor de aanleg van een klimaatbuffer. Er kan door belanghebbenden nog wel gedurende 6 weken bezwaar worden gemaakt.
  
  
• Wederom de Rijksbijdrage (september 2011)
  Naar verluidt zal op 10 november in "Den Haag" een besluit worden genomen over de Rijksbijdrage (zie ook bij het gestelde op 14 januari 2011 en juli 2011)
  
  update oktober 2011
  In de 10e nieuwsbrief van het projectbureau Ooijen - Wanssum is gemeld dat Den Haag tot op heden enthousiast was over de plannen maar huiverig voor de kosten. Op 4 juli jl. heeft Staatssecretaris Atsma zelf in het gebied kennis genomen van de problematiek.
  Uitkomst van diverse overleggen tussen Staatssecretaris Atsma en Gedeputeerde Van der Broeck is om op 10 november aanstaande een bestuursakkoord te sluiten tussen het Rijk en de regio over Ooijen-Wanssum.
  
  En voorts, onder andere:
  " De totale kosten van de gebiedsontwikkeling zijn geraamd op 210 miljoen euro. Hiervan wordt 85 miljoen vanuit de regio gefinancierd en wordt een bijdrage van 125 miljoen van het Rijk gevraagd. Daarmee is het Rijk goedkoper uit want als het Rijk `haar´maatregelen, de dijkaanleg, reactivering van de Oude Maasarm en aanleg van de twee hoogwatergeulen, in de loop der jaren zelf zou moeten uitvoeren zouden alleen met deze onderdelen 185 miljoen euro gemoeid zijn. In dat scenario is voor belangrijke onderdelen van het Gebiedsplan voor de regio, zoals ontwikkelingsruimte, geen plaats. Uitgaande van een bestuursakkoord in november dient de raming door Den Haag getoetst te worden. Deze toetsing gaat via het Meerjaren Investeringsprogramma Ruimte en Transport (MIRT). Vervolgens worden alle maatregelen uit het Gebiedsplan tot op perceelsniveau uitgewerkt en vastgelegd in een Provinciaal Inpassingsplan (PIP). Planning is dit in 2013 af te ronden. Afhankelijk van de gewenste volgorde kan daarna de uitvoering starten".

  "De afgelopen tijd hebben Tweede Kamerleden en fractiemedewerkers van CDA, VVD, PVV, D66, CU en PvdA onafhankelijk van elkaar het gebied Ooijen-Wanssum. Alle Tweede Kamerleden hebben positief gereageerd en aangegeven de gebiedsontwikkeling te willen steunen wanneer er onverhoopt geen overeenstemming komt tussen de Staatssecretaris en de regio".

  "Grondaankopen: Provincie Limburg is in samenwerking met Dienst Landelijk Gebied (DLG) vooruitlopend op de totale gebiedsontwikkeling gestart met grondaankopen. Eigenaren van grond welke nodig is voor de natuur- of waterdoelstellingen uit het Gebiedsplan zijn aangeschreven met de vraag of zij bereid zijn tot verkoop. De respons daarop was zeer groot. DLG heeft met 94% van de eigenaren contact gehad. De helft van de grondeigenaren wil nu al een taxatie en een bod op de grond ontvangen. Taxatie vindt plaats op basis van volledige schadeloosstelling (VSS). Zodra er duidelijkheid is over de financiering vanuit het Rijk kan ook ten behoeve van de dijkaanleg en de rondweg met grondaankoop worden gestart".

• Bestuursakkoord 10 november 2011
  Op 10 november 2011 werd door Staatssecretaris Atsma, de voorzitter van het Waterschap Gresel en Gedeputeerde Van der Broeck een akkoord bereikt over de uitvoering van het project Ooijen-Wanssum. Zij ondertekenden een bestuursakkoord waarin afspraken zijn gemaakt over de aanpak en financiering. Met dit akkoord komt een einde aan een lange periode van onzekerheid over de Rijksbijdrage en kan de gebiedsontwikkeling definitief van start.
  

  Het onderstaande is ontleend aan de website van het projectbureau:
  " In het bestuursakkoord zijn naast afspraken over de financiële bijdragen van rijk en provincie, afspraken gemaakt over welke partij waarvoor verantwoordelijk is, welke waterstanddaling bij hoogwater gerealiseerd moet worden en welke ruimte voor economische ontwikkeling kan worden geboden.

  Financiering
  De totale kosten van de gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum bedragen ongeveer 210 miljoen euro. De regionale overheden betalen 50 miljoen, vanuit het programma Maaswerken komt 10 miljoen en het Rijk betaalt 125 miljoen. De overige middelen moeten binnen het project worden verdiend met onder andere woningbouw, delfstoffenwinning, havenontwikkeling en slimme combinaties van werkzaamheden (werk-met-werk).
  
  (Opmerking: er moet dus nog dekking gevonden worden ten bedrage van 25 miljoen euro.
  De gemeente Horst aan de Maas heeft een overeenkomst gesloten met de Delfstofen Combinatie Maasdal -die de centrale verwerkingseenheid in Grubbbenvorst gaat bouwen- waarbij de gemeente de komende 20 jaar 0,25 cent per kubieke meter zand, in totaal 6 miljoen euro zal ontvangen. Te verwachten valt dat dit bedrag buiten de financiering van het projct valt. De gemeente heeft voor haar bijdrage aan het project elders dekking gevonden).
  
  Afgesproken is dat alle maatregelen uit het gebiedsplan worden uitgevoerd. Dit betekent onder andere dat de Oude Maasarm weer gaat meestromen, dijken worden verlegd, verhoogd en nieuwe dijken worden aangelegd. Ook worden de hoogwatergeulen Ooijen en Wanssum gegraven. Verder komt er een rondweg rond Wanssum en ontstaat weer ontwikkelingsruimte voor bedrijven.
  Als eerste zal gestart worden met het detail uitwerken van een aantal cruciale onderdelen van de gebiedsontwikkeling. Hieronder vallen onder andere de hoogwatergeul Ooijen, de hoogwatergeul Wanssum en de rivierverruimingswerkzaamheden in Ooijen en bij het Roekenbosch. Ook wordt de ligging van de nieuwe dijktracés preciezer uitgewerkt en wordt de grondaankoop uitgebreid. In nauwe afstemming met het Rijk wordt de zogenaamde MIRT-procedure (Meerjaren Investeringsprogramma Ruimte en Transport, zie ook hierboven) doorlopen. Parallel daaraan wordt gewerkt aan het opstellen van het Provinciaal Inpassingsplan en bijbehorend MER (Milieu Effect Raportage).

De planning is als volgt:
• Nadere onderzoeken, voorkeursbesluit MIRT en opstarten van het PIP (Provinciaal Inpassingsplan, een bestemmingsplan dat door de provincie wordt vastgesteld) (voorjaar 2012).
• Ontwerp PIP (medio 2013).
• Vaststelling PIP (eind 2013). 
• Uitvoering (eind 2014 t/m 2024).

De volgorde van de uitvoering ligt voor sommige verbanden vast. Zo kan de Oude Maasarm niet gaan meestromen zonder dat de dijken rond de dorpen zijn gerealiseerd. Ook moet de rondweg met nieuwe brug over de haven zijn aangelegd voordat de maatregelen rond de huidige weg van Wanssum beginnen. Om alle maatregelen in de best werkbare volgorde te krijgen is meer onderzoek nodig. Daarbij spelen rivierkundige, technische, financiële en procedurele aspecten een rol. De uitvoeringsvolgorde zal in de MIRT-Verkenning verder worden uitgewerkt en in de procedure voor het Provinciaal Inpassingsplan worden vastgelegd.

(Hierbij kan worden opgemerkt dat voor dit project 2024 als einddatum wordt aangehouden.
En over de beveiliging: zowel de staatssecretaris als de voorzitter van het waterschap hebben aangegeven dat het, door een mogelijke besparing van de kosten door de volgorde en uitvoering van de werkzaamheden te wijzigen, bespreekbaar moet zijn om de veiligheid pas een of twee jaar na 2020 te garanderen).

Inspraak
In het gebiedsplan is al zoveel mogelijk rekening gehouden met inspraakreacties en wensen van betrokkenen. Met het oog op het Provinciaal Inpassingsplan worden alle lopende gesprekken met belanghebbenden voortgezet en geïntensiveerd. Bij de procedure voor het Provinciaal Inpassingsplan horen uiteraard ook formele inspraakprocedures en - termijnen. Hierover wordt bij de totstandkoming van het Provinciaal Inpassingsplan uitgebreid gecommuniceerd. Daar waar in het vervolg daadwerkelijk bestemmingen gaan veranderen of problemen te verwachten zijn, worden betrokkenen door het projectbureau direct benaderd. Ook worden plannen via de media, via de nieuwsbrief van het projectbureau, de website www.ooijen-wanssum.nl en via informatiebijeenkomsten kenbaar gemaakt. Het eerste formele inspraakmoment is na publicatie van het ontwerp Provinciaal Inpassingsplan dat medio 2013 wordt verwacht.

Grondaankopen door de provincie
De provincie Limburg was reeds gestart met grondverwerving voor de realisatie van de Oude Maasarm en de hoogwatergeulen. Deze werkzaamheden worden verricht door DLG, lopen verder door en gemaakte afspraken krijgen hun vervolg. Na besluitvorming in de stuurgroep Ooijen-Wanssum zal ook de grondverwerving voor de rondweg en de dijktracés van start gaan. Hierdoor wordt het beter mogelijk om een totaaloplossing te bieden voor grondeigenaren die met meerdere ingrepen te maken krijgen. In dit traject wordt ook gekeken naar mogelijkheden om waar nodig bedrijven uit te plaatsen".

home